Keus

Keus yw leth yn furv soled ha dybradow. Yma lies ryw keus, rag ensampel cheddar, swiss, ha provolone. Lies tra a janj an furv, gwiasedh ha sawor keus. Hemma a gomprehend: an leth (bugh po gaver); mars yw an leth pasteurys; an myns a vlonek, bakteria ha kosk y'n keus; fatel wrer an keus, pygemmys blonek eus y'n keus; hag oos an keus.

Rag nebes keusyow, an leth yw kowlys dre geworra trenkennow kepar hag aysel po sugen limaval. Meur a geusyow yw trenkhes gans bakteria. An bakteria ma a dreyl sugraow leth dhe drenken laktik. Godroth yw usys rag gorfenna an kowlyans. Dewisyow losowek rag godroth a yll bos usys ynwedh. Meur a hemma yw gwrys rag adhvesi fong henwys Mucor miehei. Dewisyow erel a dhevnydh eghen a'n teylu askall Cynara.

Dalleth keusChanjya

Pobel re beu ow kul keus a-dhia gyns skrifans. Ny wodhon pan o an kynsa keus. Keus a veu dybrys gans an bobel Sumerian yn 4000 KOK a-dhedro.

Fatel wrer keusChanjya

Keus yw gwrys gans leth. An leth an moyha meurgerys yw leth bugh, gaver po davas. Leth bual, kowrvargh, asen ha dowrvargh a yll bos usys ynwedh.

Klassans keusChanjya

Yma nebes methodys dyffrans rag klassa keusyow:

  • Oos an keus
  • Gwiasedh an keus: kales po medhel
  • Fatel wrer an keus
  • An leth
  • Pygemmys blonek eus y'n keus
  • Liw an keus (liwyow kemmyn yw melyn ha gwynn)

Rywyow dyffrans a geus a gomprehend:

  • Keus dehen
  • Keus argerdhys
  • Keus glas
  • Keus swiss
  • Mozzarella
  • Keus Parmesan
  • Keus Limburger
  • Brie
  • Gouda
  • Cheddar
  • Edam
  • Wensleydale
  • Keus leth gaver
  • Keus emmental