Park Kenedhlek a' Mhonaidh Ruaidh


Park Kenedhlek a' Mhonaidh Ruaidh yw park kenedhlek yn kledhbarth Alban. Henwys yw an ranndir ‘Cairngorms’ yn Sowsnek dhyworth an Albanek, Cairn Gorm (Karn Glas) rag an menydh y’n ranndir Am Monadh Ruadh hag a styr Goon Rudh yn Albanek. Apoyntys veu an park yn 2003, an nessa a’n dhew apoyntys gan Senedh Alban. Hemm yw an park kenedhlek moyha yn Breten Veur.

Parc Cenedlaethol y Cairngorms
Linn of Dee.jpg
Sort park Kenedhlek Edit this on Wikidata
Fondys 2003 Edit this on Wikidata
Doronieth
Tyller Cairngorms Edit this on Wikidata
Konteth Aberdeenshire, Moray, Highland, Angus, Perth and Kinross Edit this on Wikidata
Gwlas Ruvaneth Unys Edit this on Wikidata
Arenebedh 4,528 km² Edit this on Wikidata
Kesordnogyon 57.0833°N 3.6667°W Edit this on Wikidata
Kod KSK S21000003 Edit this on Wikidata
Menystrys gans Cairngorms National Park Authority Edit this on Wikidata



Yth yw trigys a-dro dhe 18,000 a dus y’n park. An trevow moyha yw Aviemore, Ballater, Grantown-on-Spey ha Kingussie. Tornyaseth a gompreghend 80% a’n erbysiedh leel. Yn 2018, rekordys veu a-dro dhe 1.9 milvil a wodrigow, an rann voyha anedha dhyworth Alban, 25% dhyworth gwlasow erel y’n R.U. ha 21% dhyworth gwlasow erel.

An menydhyow a gompreghend tri ugheldir gwastas, gans ughelder ynter 1,000 ha 1,300 m. Serth yw emlow an ugheldiryow, pur wiw rag skia, krambla ha krambla rew. Chyf ranndir tundra yn Breten Veur yw kerghynnedd an ugheldiryow. Rekordys veu an tempredh yeynna Breten Veur diwweyth y’n termyn eus passyes, -27.2°C yn 1895 ha 1982 y’n park, yn Braemar. Rekordys veu an gwyns kreffa Breten Veur yn Cairn Gorm yn 1993, hemm yw 283 km/our.

Pur goth yw kerrygi an ranndir, ha'n brassa rann anedha y'n Bagas Dalradek (ynter 800 ha 600 milvil bloodh). Herdhys veu growan yn-dann ranndir an Park nans yw a-dro dhe 400 milvil bledhen. Posek veu an Oos Rew rag formya tirwedhow an Park ynwedh.

Bewva yw an Park dhe lies best hag edhen tanow. An re a gompreghend koryar Alban, pluven ergh, owrer, boba buba, kerwys ergh ha skovarnogyon.

Cairn Gorm
Menydh Cairn Gorm
Mappa an Park Kenedhlek
Pluven ergh
Am Monadh Ruadh dhyworth Càrn Liath yn dyghowbarth an park
Magnify-clip.png
Am Monadh Ruadh dhyworth Càrn Liath yn dyghowbarth an park