Sumé o bagas rokk Greunland. Styr an hanow yw “ple?” yn Kalallisut (Greunlandek). Fondys veu yn 1972 gans Malik Høegh ha Per Berthelsen yn Sorø, Denmark. Prederys yw aga bos ragresow ilow rokk Greunland.

Ensampel a bagas ilow Edit this on Wikidata
Deuth dhe benn 1977 Edit this on Wikidata
Gwlas Greunland Edit this on Wikidata
Dalleth/Fondya 1972 Edit this on Wikidata
Eghen rokk seykedelek Edit this on Wikidata
Synsys ynno/i Malik Høegh, Per Berthelsen Edit this on Wikidata

IstoriChanjya

 
Greuv plasen gynsa Sumé, Sumut a gomprehendyas an imach ma

An dhew fondyer a vetyas yn 1970 yn Sorø Akademi. Wostalleth i a oberas avel dew, Malik & Per. Malik Høegh a oberas avel kaner, komposydh ha skrifer kanow, Per Berthelsen avel kaner, gitarydh ha komposydh. Yn 1971 keworrys veu Hjalmar Dahl avel tabourer ha Seth Berthelsen avel gitarydh faborden. Yn 1973 dyllys veu aga hynsa plasen Sumut (“dhe ble?” yn Greunlandek) gans an label socyalydhek ha gorth-emperouregek Demos yn Denmark. 20% a boblans Greunland a’s prenas. An imach war an greuv o gravyans prenn gans Aron von Kangeq, a dhiskwedh den Inuit gans Loghlynydh ledhys.

Drefen aga devnydh a’n yeth Greunlandek hag elvennow erel a wonisogeth Inuit, konsidrys yw Sumé dhe “Greunlandhe” ilow pop. Sewenus o an fordh ma: Sumé a veu an kynsa, ha rag bledhynnyow an unnik bagas ilow re beu sewennus tramor. Yn mysk erel, i a ganas yn Stockholm ha Berlin Est yn 1975 keffrys ha Gool Roskilde yn 1973 ha 1995. Byttegyns Sumé a naghas kynnik dhe vos war-barth ha bagas rokk Bretennek Procol Harum war dorn.

Yn 1977 Sumé a erviras gorfenna ha’n ilewydhyon a dhehwelas dhe Reunland, mayth ens gweythresek yn politigeth ha gonisogeth yn fordhow diblans. Malik Høegh a vynna anserghogeth kowal, Per Berthelsen a vynna gwitha kevrennow gans Denmark (yn hwir, ev o fondyer Parti Demokratek Greunland yth yw diskryjyk a anserghogeth). Yn 1988, byttegyns, dyllys veu cidi kevernans Sume 1973–76, hag yn 1994, an bagas a eylfurvyas rag rekordya aga thressa kuntilow, Persersume, avel 100ves dyllans kowethyans rekordya ULO. Sumé a bys gwari trevethow arbennik pub bledhen dhe’n lyha, pupprys gans lies goslowyas, rag ensampel keskan meur yn Copenhagen 2011.

FylmChanjya

 
Omgussulyans panel ow tochya fylm Sumé yn World Music Expo 2015

Yn 2014 solempnitys veu kynsa diskwedhyans Sumé-Mumisitsinerup Nipaa (Danek Sumé-Lyden Af en Revolution, Sowsnek Sumé-The Sound of a Revolution) yn Gool Fylm Greenland Eyes. Hemm a helerghas istori an bagas gans darnow a’n kovskrifow ha keswelyow arnowydh a dus yn fordh hirethek. Keffrys hag ilow gwreydhek Sumé, klewys yw versyon a'n gan 'Inuit Nunaat' gans eseli an bagas Nanook. Diskwedhys veu an fylm yn golyow fylm a-der dro’n bys, yn-mysk erel Berlinale 2015 ha 2017.

GisChanjya

Geryow gallosek politek Sumé a dhel gans ‘estrangement’ gonisogeth Inuit, diskudha honanieth ha kudyunnow kowethasek yn Greunland, chatelydhieth, boghosogneth, kammdevnydh alkohol ha fowt a revrons dhe dalvosogethow greunlandek. I a orthenebas argerdh danekhe governans trevesigethel Denmark, yn unn lesa mynnes omrewl ha komendyans Hjemmestyre (omrewl Greunland.

Ynspyrys veu Sumé gans ilow gwerin ha rokk amerikanek, mes i a’s kesunyas gans geryow Greunlandek, hag ytho gorra fondyans ilow rokk Greunlandek. Yn aga thressa huntilow, dyllys gans an kynsa kowethyans rekordya galwesik ULO, tabours fram hengovek a veu usys. Wosa henna, i re dhiskwedhas yn fenowgh yn furvow greunlandek a ilow.

PlasenskrifChanjya

  • Sumut (1973, Demos)
  • Inuit nunaat (1974, Demos)
  • Sumé (1977, ULO)
  • 1973–76 (1988, ULO)
  • Persersume (1994, ULO)
  • The Sound of a Revolution (2014, ULO, Soundtrack)

EseliChanjya

Malik Høegh
Per Berthelsen
Hans Fleischer
Emil Larsen
Sakio Nielsen
Karl Sivertsen
Nikolaj Steenstrup
Erik Hammeken